Quốc hội bàn Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): kiểm soát thông đồng, dìm giá và tình trạng bỏ cọc

Chiều 3/11, Quốc hội dành thời gian thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Phát biểu giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay việc sửa luật nhằm cụ thể hóa chủ trương đổi mới tư duy lập pháp, tăng phân cấp, phân quyền, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, đồng thời xử lý những vướng mắc trên thực tế.

Theo người đứng đầu Bộ Tư pháp, thông đồng, dìm giá, nâng giá cùng việc trả giá cao rồi bỏ cọc là điểm nổi cộm nhất của hoạt động đấu giá tài sản trong thời gian gần đây. Dự thảo siết điều kiện với người tham gia: cha mẹ, vợ chồng, con, anh chị em ruột, hoặc các doanh nghiệp có quan hệ chi phối như công ty mẹ – công ty con và nhóm doanh nghiệp, sẽ không được cùng đăng ký đấu giá một tài sản. Cơ quan soạn thảo giữ đề xuất tăng tiền đặt trước, mức có thể lên tới 50%, và bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá trong phạm vi cả nước.

Góp ý về khoản tiền này, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) phản ánh thực tế có người trả giá rất cao, đẩy mặt bằng giá lên bất thường, rồi không thanh toán và chấp nhận mất cọc, khiến phiên đấu giá thất bại và thị trường xáo trộn. Dù đồng tình siết trách nhiệm người tham gia, đại biểu cho rằng cần cân nhắc mức đặt trước: người nhiều tiền và có ý đầu cơ vẫn có thể chấp nhận, còn người thu nhập trung bình mua đất ở sẽ khó xoay khoản tiền lớn. Nếu áp mức quá cao mà không phân loại, quy định có thể vô tình thu hẹp số người tham gia và giảm tính cạnh tranh.

Về phòng ngừa thông đồng, dìm giá, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đề nghị chuyển cách tiếp cận: thay vì chỉ cấm hành vi, cần xác định rõ nghĩa vụ chủ động phát hiện và ngăn chặn của đấu giá viên cùng tổ chức hành nghề đấu giá. Đại biểu dẫn Điều 10 dự thảo nghiêm cấm móc nối để dìm giá, nâng giá, làm sai lệch kết quả, và Điều 15 cho đấu giá viên quyền dừng phiên khi phát hiện vi phạm, song cho rằng nghĩa vụ xử lý lúc có dấu hiệu bất thường cần được quy định cụ thể hơn.

Đại biểu Huy kiến nghị bổ sung nghĩa vụ của đấu giá viên: khi thấy dấu hiệu bất thường phải kịp thời ghi nhận, lập biên bản, giữ gìn tài liệu, thông tin liên quan và báo cáo tổ chức hành nghề để xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền. Phía tổ chức hành nghề đấu giá cũng phải tiếp nhận, xử lý thông tin và phối hợp xác minh dấu hiệu vi phạm. Đại biểu còn lưu ý hoàn thiện cơ chế ghi nhận chứng cứ, nhận diện hành vi thông đồng, dìm giá, vì thỏa thuận có thể hình thành trước phiên đấu giá hoặc nằm ngoài phạm vi cuộc đấu giá.

Nội dung trên được phản ánh qua các bài đưa tin của Báo Chính Phủ, CafeF, Sức Khỏe & Đời Sống và Tri Thức & Cuộc Sống trong ngày 3/11. Dự thảo tiếp tục được chỉnh lý trước khi Quốc hội xem xét, thông qua.