Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề nghị siết bảo hộ sáng chế thuốc, chặn độc quyền kéo dài

Sáng 3/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Góp ý tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đề nghị siết điều kiện bảo hộ sáng chế trong lĩnh vực dược phẩm để người bệnh không phải mua thuốc với giá cao vì độc quyền bị kéo dài, theo VnExpress.

Theo ông Hiếu, thông lệ quốc tế dành khoảng 20 năm bảo hộ sáng chế cho thuốc thông dụng. Thế nhưng trên thực tế, không ít hãng chỉ sửa dạng muối, dạng bào chế hay liều dùng của thuốc đã biết rồi nộp đơn xin bằng sáng chế mới. Cách làm này, gọi là "evergreening", có thể khiến thuốc generic – loại cùng hoạt chất với thuốc gốc nhưng rẻ hơn – xuất hiện muộn hơn, theo Soha và VTC News.

Đại biểu kiến nghị luật nêu rõ: phát hiện mới về dạng tồn tại hoặc công dụng mới của một chất đã biết sẽ không được tính là có trình độ sáng tạo, trừ khi chứng minh được hiệu quả điều trị tăng đáng kể. Ông cũng đề nghị luật hóa ngoại lệ cho doanh nghiệp Việt Nam được nghiên cứu, thử nghiệm và nộp hồ sơ đăng ký lưu hành thuốc generic ngay khi bằng sáng chế gốc còn hiệu lực. Nếu quy định này không được ghi rõ, doanh nghiệp trong nước sẽ phải chờ thêm 2-3 năm sau khi bằng hết hạn mới được bán thuốc, theo Thanh Niên.

Về trí tuệ nhân tạo, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đánh giá dự thảo đã bước đầu tạo hành lang pháp lý cho công nghệ này. Ông dẫn việc AI đang hỗ trợ đọc phim CT, MRI, kê đơn và phát hiện sai sót chuyên môn trong y tế. Từ đó, ông đề nghị giữ nguyên tắc tác giả phải là con người.

Các ý kiến trên được đưa ra trong bối cảnh dự luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ đang được Quốc hội xem xét. Nội dung cân bằng giữa khuyến khích nghiên cứu thuốc mới và bảo đảm người dân tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với giá hợp lý là một trong những điểm được quan tâm tại phiên thảo luận.