Quốc hội góp ý luật dân chủ ở cơ sở: lấy ý kiến dân qua nền tảng số và ngưỡng 10% hộ đồng thuận

Trong phiên làm việc sáng 30/10, Quốc hội đã dành thời gian cho dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), theo VTV. Nhiều đại biểu nhận xét văn bản này đặt nền tảng pháp lý tương đối đồng bộ và có thể triển khai được, gắn với việc sắp xếp chính quyền địa phương cùng công cuộc chuyển đổi số.

Việc mở thêm kênh lấy ý kiến trên các nền tảng số được đánh giá là điểm tiến bộ, giúp người dân thuận lợi hơn khi tham gia đóng góp và theo dõi hoạt động của chính quyền. Bên cạnh đó, không ít ý kiến yêu cầu dự thảo cần cụ thể hơn cách người dân tham gia vào những quyết sách lớn ở địa phương, đặc biệt ở lĩnh vực đất đai.

Tranh luận đáng chú ý nằm ở điểm c khoản 2 Điều 13: muốn gửi đề xuất tới Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, công dân phải có tối thiểu 10% tổng số hộ trong thôn, tổ dân phố đồng thuận. Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (tỉnh Lai Châu) đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ tính khả thi của mức này, theo Báo Chính Phủ.

Ông Khánh phân tích: ở thôn, bản vùng núi chỉ 50-100 hộ thì vận động 5-10 hộ không khó; nhưng tại các tổ dân phố đô thị đông tới 1.000-2.000 hộ, việc thu được chữ đồng thuận của 100-200 hộ là trở ngại lớn, kể cả khi dùng tin nhắn điện tử. Theo ông, ngưỡng này chỉ là bước mở đường để cộng đồng bàn bạc chứ chưa phải quyết định cuối cùng, nên đặt mức quá cao ngay từ đầu sẽ dễ chặn sáng kiến.

Về công khai thông tin, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (TP Hồ Chí Minh) dẫn phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", theo Báo Xây Dựng. Bà cho rằng chỉ đăng văn bản lên mạng là chưa đủ; người dân cần nắm rõ, nhanh chóng và dễ dàng những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Bà Trúc kiến nghị bổ sung vào Điều 12 nghĩa vụ của chính quyền cấp xã khi công khai thông tin trực tuyến: phải bảo đảm dễ tìm, dễ hiểu, dễ kiểm chứng, đồng thời vẫn giữ các cách công khai truyền thống để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình số hóa, theo VietnamPlus.

Cũng theo VietnamPlus, nhiều đại biểu lưu ý quyền góp ý cần song hành với quyền được biết kết quả xử lý, và phải xác định rõ người chịu trách nhiệm theo dõi kiến nghị, phản ánh của dân đến cùng. Dự thảo có tính đến trường hợp sáng kiến chưa đạt 10% số hộ đồng thuận nhưng được Ban công tác Mặt trận thôn, tổ dân phố tán thành thì vẫn có thể trình cộng đồng bàn và quyết định.