Quốc hội bàn Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi): kiến nghị rút gọn thủ tục khi nông sản ùn ở cửa khẩu

Sáng 7/11, Quốc hội họp phiên toàn thể, cho ý kiến vào dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi). Theo VTV, phần lớn đại biểu ghi nhận dự thảo đã có nhiều điểm mới, bám sát nhu cầu hợp tác quốc tế phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Đáng chú ý là quy định về điều kiện áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn. Bà Tô Ái Vang, đại biểu đoàn TP Cần Thơ, đề nghị bổ sung trường hợp xử lý khẩn cấp khi thị trường hàng hóa xuất nhập khẩu biến động mạnh, logistics tại cửa khẩu bị tắc nghẽn, hoặc vật tư, nguyên liệu sản xuất thiết yếu đứng trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung. Dẫn lại phát biểu của bà trên Dân Trí, tình cảnh hàng nghìn xe nông sản dồn ứ ở cửa khẩu được xem là một dạng khủng hoảng kinh tế khẩn cấp; nếu thiếu cơ chế rút gọn, địa phương biên giới và vùng trồng khó kịp ký thỏa thuận kỹ thuật về thông quan, kiểm dịch.

Về thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã, nhiều đại biểu tán thành việc mở rộng chủ thể ký kết, coi đó là bước đi ăn khớp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Song các ý kiến cũng yêu cầu luật phải tách bạch rõ vai trò, trách nhiệm của cấp tỉnh và cấp xã. Ông Dương Khắc Mai, đại biểu đoàn Lâm Đồng, kiến nghị ghi thẳng trong luật nguyên tắc cấp tỉnh xem xét, quyết định, kiểm tra và chịu trách nhiệm.

Theo VietnamPlus, tinh thần phân cấp, phân quyền cùng việc cắt giảm thủ tục hành chính được các đại biểu đánh giá cao. Dù vậy, không ít ý kiến muốn luật nêu rõ cách xác định trách nhiệm ở từng cấp, đồng thời thống nhất quy trình đánh giá rủi ro pháp lý để bảo đảm khả thi khi triển khai.

Về tiêu chí phân loại văn bản, ông Dương Khắc Mai dẫn báo cáo tiếp thu, giải trình: căn cứ là nội dung và tính chất pháp lý chứ không phải tên gọi. Những văn bản có nội dung như hợp đồng, hoặc tạo ra quyền và nghĩa vụ cho Việt Nam theo pháp luật quốc tế, sẽ nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của luật.

Ông Mai cũng chỉ ra thực tế một bản ghi nhớ hợp tác có thể cùng lúc chứa các điều khoản tài chính, đầu tư, chuyển giao tài sản hay giải quyết tranh chấp. Từ đó, đại biểu đề nghị văn bản hướng dẫn phải xác định rõ nghĩa vụ của cơ quan đề xuất khi rà soát từng nhóm cam kết, khi chọn pháp luật áp dụng và khi xử lý nội dung hỗn hợp hoặc cam kết mới phát sinh trong đàm phán.

Cũng tại phiên họp, bà Tô Ái Vang kiến nghị nới phạm vi ký kết thỏa thuận quốc tế của Ủy ban nhân dân cấp xã, thay vì chủ yếu giới hạn ở giao lưu, kết nghĩa và hợp tác biên giới. Theo bà, các hợp tác xã quy mô lớn ở vùng nông nghiệp trọng điểm cần khoảng không hợp tác rộng hơn.