Nghị định 402/2026/NĐ-CP: Bộ Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò đầu mối về an toàn đập, hồ chứa

Nghị định 402/2026/NĐ-CP được Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký thay mặt Chính phủ ngày 6/11/2026, nhằm chỉnh sửa một số điều của Nghị định 114/2018/NĐ-CP ban hành ngày 4/9/2018 về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước. Theo các báo VietnamPlus, Sức Khỏe & Đời Sống, Báo Chính Phủ và Báo Xây Dựng, nghị định mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 20/12/2026.

Điểm đáng chú ý là khoản 5 Điều 3 của Nghị định 114/2018/NĐ-CP được sửa theo hướng gộp thẩm quyền về một đầu mối duy nhất là Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với chính quyền cấp tỉnh nơi có công trình để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh mục những đập, hồ chứa thủy lợi thuộc diện quan trọng đặc biệt.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng là người quyết định danh mục các đập, hồ chứa thủy lợi có phạm vi khai thác, bảo vệ trải trên từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên. Những công trình còn lại trên địa bàn do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định đưa vào danh mục, trừ các trường hợp đã thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ hoặc của Bộ trưởng. Theo Báo Chính Phủ, cách phân định này thay cho quy định trước đây có sự tham gia của cả Bộ Công Thương.

Về ứng phó sự cố, nghị định bổ sung trách nhiệm cho chủ đầu tư cũng như tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi: phải lập phương án ứng phó tình huống khẩn cấp và gửi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Phương án cần nêu kịch bản vận hành hồ khi xảy ra sự cố hoặc vỡ đập, kèm bản đồ ngập lụt vùng hạ du, phạm vi và mức độ ảnh hưởng.

Ở những khu vực chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt bản đồ ngập lụt, đơn vị khai thác phải tự khảo sát và tính toán để xác định vùng ngập, mức ngập trong các tình huống xả nước theo quy trình, xả lũ khẩn cấp hay vỡ đập. Phương án cũng phải liệt kê các đối tượng chịu tác động, xây dựng kế hoạch ứng phó tại công trình đầu mối và vùng hạ du theo từng kịch bản lũ, ngập lụt.

Ngoài ra, văn bản yêu cầu quy định rõ cơ chế thông tin, cảnh báo gửi tới chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước và người dân. Các nguồn tin được tham chiếu không ghi nhận khác biệt nào về nội dung của nghị định.