Chính phủ trình Quốc hội dự luật riêng về giao dịch hàng hóa phái sinh, thị trường đạt 7.500 tỷ đồng/ngày

Sáng 11/11, trong chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã đọc tờ trình dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh trước Quốc hội, theo ủy quyền của Thủ tướng. Văn bản này nhằm tạo khuôn khổ pháp lý riêng cho một thị trường đã vận hành hơn hai thập kỷ dưới các quy định của Luật Thương mại năm 2005.

Theo tờ trình của Chính phủ, quy mô giao dịch tập trung đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Nếu năm 2019 mới có khoảng 58,9 nghìn hợp đồng được khớp, con số này đạt hơn 1,14 triệu hợp đồng vào năm 2024 và ước khoảng 1,54 triệu hợp đồng trong năm 2025. Tính theo giá trị danh nghĩa, mức bình quân mỗi ngày rơi vào khoảng 7.500 tỷ đồng.

Trên Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) hiện có khoảng 38 mặt hàng được phép giao dịch, tương ứng hơn 40 loại hợp đồng, chia thành ba nhóm: nông sản như ngô, đậu tương, gạo thô; nguyên liệu công nghiệp như cà phê, ca cao, đường trắng, bông; và kim loại. Ngoài ra, 16 ngân hàng thương mại cùng chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã được cấp phép bán sản phẩm phái sinh giá hàng hóa.

Dù vậy, Chính phủ nhìn nhận thanh khoản và quy mô thị trường vẫn khiêm tốn, số doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dùng công cụ này để phòng ngừa rủi ro chưa nhiều. Phần lớn sản phẩm đang gắn với các sở giao dịch ở nước ngoài; hợp đồng dựa trên hàng hóa Việt Nam và giá tham chiếu trong nước còn ít.

Các khâu hạ tầng như thanh toán bù trừ, quản trị rủi ro, kho bãi, giao nhận và giám sát dữ liệu cũng chưa ăn khớp với nhau. Tờ trình nêu rõ pháp luật hiện hành mới chỉ đặt nền móng ban đầu cho việc mua bán qua sở giao dịch hàng hóa và việc cung ứng sản phẩm phái sinh giá hàng hóa.

Cùng buổi sáng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi). Dự thảo bổ sung quy định cho tàu lặn, thủy phi cơ, chuyển cách gọi phương tiện thủy nội địa thành tàu sông, đồng thời chỉnh sửa quy định về đăng ký, đăng kiểm tàu thuyền theo hướng đẩy mạnh xã hội hóa.