CBAM của EU bước vào giai đoạn thu phí từ 1/1/2026, doanh nghiệp Việt xuất khẩu cần lưu ý

Theo báo Dân Trí, kể từ ngày 1/1/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu đã rời giai đoạn báo cáo thử nghiệm để bước vào vận hành tài chính đầy đủ. Các đối tác nhập khẩu ở EU bắt đầu rà soát lại nguồn cung và yêu cầu phía sản xuất gửi kèm dữ liệu phát thải chi tiết cho từng lô hàng.

Trong bối cảnh mới, số liệu phát thải không còn được xem là một thủ tục hành chính đi kèm. Chính những con số này tác động trực tiếp tới giá thành và sức cạnh tranh của hàng hóa khi đưa vào thị trường châu Âu.

CBAM được EU xây dựng theo Quy định 2023/956, nằm trong gói Fit for 55 với mục tiêu giảm 55% lượng khí nhà kính vào năm 2030. Có thể hình dung cơ chế này như một "chiếc vé carbon" ở cửa khẩu châu Âu: muốn đưa hàng vào, nhà nhập khẩu phải trả một khoản tiền tương ứng với lượng khí thải sinh ra trong quá trình sản xuất mặt hàng đó.

Về bản chất, đây là một dạng thuế carbon đánh ở biên giới, tạo ra yêu cầu mới cho các doanh nghiệp xuất khẩu sang EU. Vì vậy, việc hiểu cách tính và cách khai báo phát thải theo từng lô hàng được xem là bước chuẩn bị cần thiết.

Nguồn tin chưa nêu mức phí cụ thể, danh sách ngành hàng chịu điều chỉnh, cũng chưa có số liệu về kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp được khuyến nghị theo dõi hướng dẫn từ cơ quan chức năng và từ đối tác nhập khẩu để cập nhật các yêu cầu về dữ liệu.

Đối với những mặt hàng thuộc diện điều chỉnh, dữ liệu phát thải chi tiết theo từng lô sẽ là điều kiện để giữ được đơn hàng tại thị trường EU trong giai đoạn CBAM vận hành tài chính đầy đủ.