Chất vấn Bộ trưởng Vũ Hải Quân: quản trị AI, cơ chế thử nghiệm và tiến độ giải ngân

Ngày 12/11, Quốc hội tiếp tục phiên chất vấn và trả lời chất vấn với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; buổi sáng do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn điều hành. Nội dung được các đại biểu tập trung làm rõ gồm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, cách quản lý rủi ro của trí tuệ nhân tạo và hiệu quả chi ngân sách cho lĩnh vực này.

Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội) nêu vấn đề mỗi luật đang quy định một cơ chế thử nghiệm riêng và đề nghị thống nhất cách làm. Theo Bộ trưởng, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã xây dựng một khung pháp lý chung cho sandbox với ba trụ cột: nội dung thử nghiệm gồm phạm vi, địa điểm, vấn đề và thời gian; miễn trừ trách nhiệm cho đơn vị tổ chức thử nghiệm; bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức tham gia. Từ khung đó, từng lĩnh vực sẽ có quy định cụ thể.

Trả lời đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) về an toàn thông tin, Bộ trưởng cho hay Việt Nam nằm trong nhóm những nước sớm có luật riêng điều chỉnh trí tuệ nhân tạo. Ông dẫn tình huống cán bộ, viên chức đưa dữ liệu mật lên hỏi AI và khẳng định điều này bị cấm theo luật cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn. Dữ liệu được chia thành ba cấp bảo mật; với cấp rủi ro cao, dữ liệu tuyệt đối không được tải lên.

Về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Bộ trưởng cho biết chỉ tính riêng Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu để Quốc hội, Chính phủ ban hành hoặc tự ban hành 195 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó Quốc hội thông qua 11 luật và Nghị quyết số 193. Ông đánh giá hệ thống thể chế phục vụ triển khai nghị quyết về cơ bản đã đầy đủ.

Nguồn ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng dần: 75.000 tỷ đồng năm 2025, 95.000 tỷ đồng năm 2026 và dự kiến 120.000 tỷ đồng năm 2027. Dù vậy, theo Bộ trưởng, tính đến 30/10, khối lượng vốn đã sử dụng chỉ tương đương 42,12% dự toán trong phạm vi số liệu của Kho bạc Nhà nước.

Bộ trưởng cũng nêu những điểm còn yếu: kết quả nghiên cứu được đưa vào sản xuất, kinh doanh vẫn ở mức thấp, việc xác định giá trị tài sản trí tuệ tạo ra bằng vốn ngân sách nhà nước còn vướng mắc. Theo các báo đưa tin, việc tăng kinh phí đòi hỏi phải gắn với nhiệm vụ cụ thể và sản phẩm đầu ra rõ ràng.