Quốc hội bàn Luật Đấu thầu sửa đổi: lo cán bộ sợ sai, lo chi phí y tế đội giá

Trong chương trình Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, ngày 6/11 các đại biểu dành phiên họp tại hội trường để cho ý kiến vào dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Theo VietnamPlus, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã giải trình, tập trung vào vấn đề phân cấp, phân quyền trong đấu thầu.

Người đứng đầu ngành Tài chính khẳng định dự thảo đi theo hướng trao quyền nhiều hơn cho cơ sở, đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Quốc hội. Song ông cũng lưu ý rằng trao quyền phải đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát; phân cấp không có nghĩa là nới lỏng quản lý, và phải ngăn chặn tình trạng lạm quyền. Mục tiêu của việc sửa luật là gỡ các điểm nghẽn trong mua sắm công và đầu tư phát triển, đồng thời dựng hành lang pháp lý minh bạch, phù hợp thông lệ quốc tế.

Về quyết định giá gói thầu, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn TP Cần Thơ) nhận xét dự thảo đã mạnh dạn để chủ đầu tư tự quyết giá và tự chọn nhà thầu. Tuy vậy, bà cho rằng quy định về hành vi nâng khống giá tại Điều 16 lại thiếu tiêu chí định lượng, chỉ dựa vào chênh lệch số học so với mặt bằng hoặc dữ liệu tham chiếu khi hậu kiểm. Theo nữ đại biểu, chính khoảng trống này dễ khiến cán bộ e dè, ngại đưa ra quyết định; bà đề nghị chỉ xử lý hình sự hành vi nâng khống giá khi có chứng cứ chứng minh ý thức chủ quan.

Góp ý về khâu lựa chọn nhà thầu, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn TP Hồ Chí Minh) chỉ ra Điều 28 và điểm g khoản 6 Điều 14 của dự thảo cho phép hồ sơ mời thầu ghi nhãn hiệu, xuất xứ theo nhóm nhưng chưa nêu rõ yêu cầu chấp nhận sản phẩm tương đương. Ông cảnh báo hệ quả trong mua sắm y tế: hàng đáp ứng yêu cầu chuyên môn vẫn có thể bị loại chỉ vì khác thương hiệu, hoặc tiêu chí kỹ thuật bị soạn theo hướng thuận cho một vài nhà cung cấp.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Vũ Trung kiến nghị sửa khoản 2 Điều 28: ưu tiên mô tả hàng hóa theo công năng, hiệu năng, tiêu chuẩn chất lượng và mục đích sử dụng. Chỉ nên ghi nhãn hiệu, xuất xứ khi có căn cứ về tính tương thích, an toàn hoặc khi yêu cầu chuyên môn không thể diễn đạt đầy đủ bằng tiêu chí khác; hồ sơ mời thầu phải nêu lý do và chấp nhận sản phẩm tương đương đạt tiêu chí đã công bố.

Liên quan Điều 29 về phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu, vị đại biểu đoàn TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh không được để giá mua thấp mà chi phí sử dụng lại cao, khiến người bệnh chịu thiệt. Các ý kiến tại phiên họp cho thấy bài toán đặt ra là hài hòa giữa tự chủ của chủ đầu tư với cơ chế kiểm soát đủ mạnh, vừa bảo vệ cán bộ vừa bảo đảm hiệu quả mua sắm công.