Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến dự thảo chuyển việc bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư về các trường đại học

Các trường đại học vừa nhận công văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo mời dự hội nghị trực tuyến để góp ý cho dự thảo thông tư mới về chức danh giáo sư, phó giáo sư, theo báo Thanh Niên. Cuộc họp dự kiến diễn ra ngày 7/11/2026, hai ngày sau khi bản dự thảo được công bố.

Thay vì duy trì ba cấp xét công nhận đạt chuẩn như Quyết định 37 hiện hành — trong đó Hội đồng Giáo sư nhà nước ký quyết định cho từng ứng viên để trường làm căn cứ bổ nhiệm — dự thảo chuyển hẳn sang hướng tuyển chọn cạnh tranh. Theo báo Thanh Niên, hoạt động bổ nhiệm sẽ do chính cơ sở giáo dục đại học thực hiện và gắn chặt với vị trí việc làm.

Theo báo Tuổi Trẻ, người nộp hồ sơ trước hết phải đạt các mức sàn do thông tư đặt ra rồi mới bước vào bước đánh giá, xếp hạng. Mỗi trường được nâng chuẩn cao hơn mức sàn, song không được cắt bớt tiêu chí hay tự thêm cách thay thế thành tích ngoài quy định; thang điểm, cách chấm và điểm tối thiểu cho từng tiêu chuẩn do cơ sở tự xây dựng. Chức danh chỉ có hiệu lực trong phạm vi vị trí giảng viên cơ hữu, đồng cơ hữu, thỉnh giảng hoặc hợp đồng toàn thời gian ký sau khi nghỉ hưu, và thời hạn bổ nhiệm bám theo vị trí hay hợp đồng đó.

Báo Dân Trí đưa tin dự thảo còn buộc ứng viên sử dụng được tiếng Anh trong giảng dạy và nghiên cứu; riêng các ngành dùng tiếng Nga, Pháp, Trung hoặc Đức thì cần giao tiếp cơ bản bằng tiếng Anh, chứng minh qua văn bằng, chứng chỉ hoặc sản phẩm chuyên môn. Những người bị kết luận vi phạm liêm chính khoa học trong 5 năm tính đến hạn cuối nhận hồ sơ, đang chịu kỷ luật từ khiển trách trở lên hoặc đang bị khởi tố bị can không thuộc diện xem xét. Dự thảo yêu cầu mọi phản ánh, tố cáo phải do cấp có thẩm quyền kiểm tra, không được dùng thay cho kết luận vi phạm.

Về phạm vi áp dụng, theo báo Giáo Dục Việt Nam, Điều 13 của dự thảo bao gồm người đang giữ chức danh giáo sư, phó giáo sư trong nước hoặc chức danh học thuật tương đương ở nước ngoài. Dự thảo cũng tính đến nhà khoa học, chuyên gia đang ở ngạch nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp hay vị trí chuyên môn tương đương tại viện nghiên cứu khoa học, cơ sở y tế lớn và tổ chức công nghệ quốc gia. Phụ lục III của dự thảo là căn cứ đối chiếu các chức danh học thuật nước ngoài, và việc xác định tương đương không chỉ dựa vào tên gọi.

Dự thảo nêu hai hình thức xem xét bổ nhiệm. Người vào trường qua tuyển dụng hoặc tiếp nhận theo quy trình thông thường không phải xét lại các yêu cầu bắt buộc về thành tích; cơ sở đào tạo chỉ kiểm tra thêm nếu có đòi hỏi cao hơn.