Chuyên gia tội phạm học: dữ liệu cá nhân bị lộ khiến tội phạm “chọn” nạn nhân lừa đảo

Theo Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu – chuyên gia tội phạm học, báo cáo viên pháp luật Trung ương, thành viên Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, tội phạm trực tuyến đang có bước chuyển rõ rệt: thay vì mất công tiếp cận và tạo dựng lòng tin với từng người, chúng dùng dữ liệu để lựa chọn nạn nhân. Thông tin về món hàng vừa mua, nhu cầu vay tiền, gia cảnh, công việc hay khó khăn trong cuộc sống đều có thể trở thành căn cứ để dựng kịch bản lừa đảo riêng cho từng người.

Đáng chú ý, nguồn dữ liệu không chỉ đến từ các cuộc tấn công mạng. Theo phân tích được nêu trên báo An ninh Thủ đô, nhiều người tự cung cấp họ tên, số điện thoại, địa chỉ, thậm chí ảnh căn cước công dân cho ứng dụng không rõ nguồn gốc chỉ để nhận một món quà nhỏ hay lời hứa giảm giá. Việc mua sắm, đăng ký ứng dụng, làm thẻ thành viên, nhận quà, tham gia khuyến mại hay tìm việc làm cũng là những kênh thu thập thông tin thường ngày.

Chuyên gia gọi đây là biểu hiện của "nghịch lý quyền riêng tư": người dùng quan tâm đến bảo mật thông tin nhưng hành vi thực tế lại dễ dãi, tạo điều kiện cho tội phạm khai thác điểm yếu tâm lý và hoàn cảnh của từng cá nhân.

Các nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến vẫn diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng cá nhân hóa. Việc hạn chế chia sẻ dữ liệu cho nguồn không rõ ràng được xem là bước phòng ngừa cần thiết.