Luật Giáo dục nghề nghiệp 124/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/1/2026: quản lý theo chuẩn, lấy kết quả đầu ra làm trọng tâm

Từ ngày 1/1/2026, Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Đây cũng là năm đầu tiên lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp nằm trong sự quản lý thống nhất của ngành giáo dục, theo báo Nhân Dân.

Luật mới đi kèm Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù và vượt trội nhằm tạo đột phá cho giáo dục và đào tạo. Hai văn bản này cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Cơ quan quản lý xác định ba chuyển dịch căn bản. Thứ nhất, cách quản lý chuyển từ kiểm soát đầu vào và quy trình sang dựa trên chuẩn, lấy kết quả đầu ra làm thước đo. Thứ hai, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có quyền tự chủ đầy đủ và toàn diện, không lệ thuộc vào mức tự chủ về tài chính, đồng thời phải gắn với trách nhiệm giải trình.

Chuyển dịch thứ ba đặt doanh nghiệp vào vai trò chủ thể tham gia đào tạo, thay vì chỉ là nơi tiếp nhận lao động. Đây được xem là thay đổi quan trọng trong cách huy động nguồn lực cho lĩnh vực này.

Để triển khai thi hành luật, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trình Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn chi tiết. Bộ cũng đã ban hành theo thẩm quyền hệ thống văn bản quy định, bao gồm chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chuẩn chương trình đào tạo.

Việc chuyển sang quản lý bằng chuẩn được kỳ vọng gắn kết chặt hơn giữa đào tạo và yêu cầu của thị trường lao động. Hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào quá trình triển khai của các cơ sở và việc thực thi trách nhiệm giải trình đi kèm quyền tự chủ.